Categoriearchief: Oude Testament

2015 – Prediking in het Oude Testament

‘Prediking in het Oude Testament’ in J. Hoek (red.), De preek werkt. Bezinning op christelijke verkondiging, Heerenveen: Royal Jongbloed, 2015, pagina’s 13-43 en 273-275 (eindnoten).

Wat kunnen wij leren van de prediking in het Oude Testament?

Onderwerpen die aan de orde komen:
– Gods spreken met mensen
– De aanstelling van de profeten
– De taken van de profeten
– De onderwijstaak van de priesters en levieten
– Deuteronomium als preek
– Ware en valse profetie
– Symbolische handelingen
– Wonderen
– Heils- en onheilsprofetieën
– Messiasverwachting
– Het gezag van de boodschap
– De relatie met het Nieuwe Testament
Gespreksvragen

2014 – Toekomst van Israël – vroegchristelijke kerk

‘Ik zend u de profeet Elia’: de toekomst van Israël volgens de vroegchristelijke kerk
Artikel in Theologia Reformata 57-1 (2014) 22-39

Engelse samenvatting van het Nederlandstalige artikel:
Many early church theologians believed that the Christian church had replaced God’s chosen people Israel to become recipients of Old Testament promises. At the same time many writers expected a future conversion of Israel. This article reviews the latter position during the first five centuries of the church.
The analysis reveals that the expectation of a future conversion of Israel rests on the promises of several Old Testament prophets and the words of Paul in Romans 11, not on the view that the covenant with Abraham extends to his natural descendants. The role of Elijah according Malachi is also important.
Several theologians expected a combination of conversion and return of Jews to the land of Israel, but the majority did not. Their emphasis is on the conversion to Christ at the end of the times and on the participation of the converted Jews in the church. The contemporary replacement of Israel by the church is not expected to be lasting because in the future God will give salvation to his formerly chosen people.

Downloaden: Paul – Elia Theol Ref 2014-1

2006: Der archimedische Punkt der Pentateuchkritik

‘Der archimedische Punkt der Pentateuchkritik – zur josianischen Datierung des Deuteronomiums’, Jahrbuch für evangelikale Theologie 20 (2006) 115-137.

Pdf: JeTh – 2006 – Josia und Deuteronomium

Im 19. Jahrhunderte wurden wichtige Entscheidungen über die historischen Glaubwürdigkeit von Pentateuch und Chronik gefällt. Die Rekonstruktion der Geschichte unter dem Einfluss naturalistischer Voraussetzungen und die dieser folgenden Exegese gewann einen großen Einfluss. De Wettes These lieferte der Pentateuchkritik den archimedischen Punkt um die synagogal-kirchliche Tradition aus den Angeln zu heben. Doch wenn dieser Punkt nicht fest steht, ist es nicht mehr möglich, aufgrund dieser Argumente eine bestimmte Datierung des Pentateuchs und seiner Teile zu liefern. Heute hat das Interesse an diachronen Fragen nachgelassen, doch ist an manchen Stellen der Einfluss dieser Rekonstruktion noch spürbar, betrachtet man die neuen Formen der Exegese, speziell in Datierungsfragen. Darum ist es gut, die Geschichte der Exegese zu kennen.

Summary in Englishl: The decisive point in pentateuchal criticism: dating Deuteronomy in the time of Josiah

For centuries is has been assumed, in synagogue and church, that the authorship of the book of Deuteronomy rests with Moses himself. Yet in 1805 Wilhelm Martin Leberecht de Wette defended a thesis expressing a completely different view. According to him, the book of Deuteronomy is of a more recent date. He states that is was written in the 7th century B.C., shortly before the reformation of king Josiah. More and more the view expressed in this thesis has gained widespread approval. J. Wellhausen in particular contributed to this by his book Prolegomena zur Geschichte Israels (1878).

In this article Mart-Jan Paul gives some observations from the history of exegesis. The arguments of De Wette were partly exegetical, but were also influenced by the Enlightment. The author cites several forerunners of the Enlightment, who were characterised by a rationalistic and deistic slant, and question the integrity of the high priest Hilkiah with regard to the finding of the old book of the law.

De Wette assumes that there was no centralisation of the cult in the oldest history of Israel, and therefore the law of Ex 20,24-26 has to be much older than the obligation for centralisation in Dtn 12. The book of Chronicles is untrustworthy and a tabernacle did not exist. Only after the elimination of these stumbling blocks could De Wette and Wellhausen give an alternative history of the cult in Israel.

In the second part of this article Paul gives a critical evaluation of the main arguments for this view on the centralisation of the cult. He assumes two levels in the cult in ancient Israel: a local level (Ex 20; Dtn 16, 27, 33) and a national level (Tabernacle in Ex 25-40; Dtn 12). It is not necessary to see a tension between the two levels and to attribute them to different ages in history.

In the last century many archaeological finds give us a better understanding of the cult [S. 137] in the Ancient Near East. There is no longer any necessity to question the historicity of the tabernacle. The late dating of Deuteronomy is thus open for reconsideration.

2004: Bijbelcommentaar Genesis – Exodus

M.J. Paul, G. van den Brink, J.C. Bette (red.), Bijbelcommentaar Genesis – Exodus
Studiebijbel Oude Testament, deel 1 (van 12).
Centrum voor Bijbelonderzoek te Veenendaal, 2004. 
www.studiebijbel.nl

Hierin o.a. Excurs 1, ‘Chronologie’
Excurs 5, ‘Belangrijke archeologische tekstvondsten met betrekking tot Genesis en Exodus’
Excurs 10, ‘Wetsteksten in het oude Nabije Oosten en in het boek Exodus’
Excurs 11, ‘De historiciteit en betekenis van de tabernakel’.

In 2018-2019 zijn in de digitale editie de inleidende artikelen en de excursen van Genesis en Exodus herzien en uitgebreid. Een nieuwe excurs 12 gaat over Israël in het land Gosen (Avaris).
De uitleg van de hoofdstukken van Genesis en Exodus is gecontroleerd en uitgebreid. Er wordt nu uitvoeriger aandacht gegeven aan de boodschap.

2008 – Gezag in beweging

9085250269Pieter Boersema, Jan Hoek, Mart-Jan Paul, Maria Verhoeff (red.), Gezag in beweging. Kerkelijk leiderschap tussen tekst en context. Heerenveen: Protestantse Pers, 2008.

1) Met Simeon Folkertsma, ‘Bij de gratie Gods. De gezagsdragers in Deuteronomium 16:18-18:22’, in Gezag in beweging, 79-94.

2) ‘Van richters naar koningen: leiderschap in de boeken Samuel’, in Gezag in beweging, 127-143.

Dit artikel gaat in op specifieke instructies voor leidinggevenden in Israël, zoals die beschreven staan in Deuteronomium 16:18-18:22. Daar worden verschillende gezaghebbende functies gepresenteerd en nader bepaald. Het betreft rechters, griffiers, priesters, koningen en profeten. Deze personen gaven in diverse opzichten en op onderscheiden wijze leiding aan Israël en deden dit direct of indirect namens God: bij de gratie Gods. Omdat zij gezag hadden en dat ontleenden aan een hoger gezag kunnen wij ze ook ambtsdragers noemen.
In dit artikel onderzoeken we deze bepalingen tegen de achtergrond van het oude Nabije Oosten en tegen de achtergrond van de eerdere bijbelboeken. Daarmee proberen we het eigene van de genoemde functies of ambten helder te krijgen en tevens de flexibiliteit ervan in veranderende situaties. Daarna zoeken we naar de functie van deze bepalingen in de theologie van Deuteronomium. Ten slotte worden deze leiders met elkaar vergeleken en volgt er een hermeneutische poging de gevonden resultaten vruchtbaar te maken voor de huidige bezinning op ambt en gezag.

In de tijdsperiode van de boeken Samuel ervaart het volk Israël grote veranderingen in vormen van leiderschap: van de hogepriester en richter Eli tot het koningschap van David. De stammen krijgen een centraal gezag, doordat de periode van richters overgaat in die van het koningschap.
Dit artikel geeft eerst een inventarisatie van het optreden van leiders in de boeken Samuel. Daarbij gaat de aandacht uit naar typerende zaken in hun aanstelling, hun gezag en hun optreden, en ook naar de onderlinge relaties van de leiders. Daarna volgt een thematische behandeling van de resultaten, waarbij ook lijnen naar onze situatie worden getrokken.

2012 : Zephaniah / Sefanja

9781610976596‘Zephaniah, Prophet of the Day of YHWH’ in H.G.L. Peels & S.D. Snyman (ed.), The Lion Has Roared: Theological Themes in the Prophetic Literature of the Old Testament.

Eugene: Pickwick (Wipf and Stock) 2012, 87-95.

ISBN: 9781610976596

PDF: Paul – Zephaniah – Peels & Snyman

De bundel is in het Koreaans vertaald:
Seoul: Christian Lecture Center, 2015.